Italiaanse cocktail inspireert voor alcoholarm en alcoholvrij bier
De opmars van de sinaasappelcocktail Aperol Spritz heeft de ogen geopend van menig Belgische brouwer. Het resultaat daarvan is de opkomst van ‘spritz’-bieren in een gelijkaardige oranje kleur, met een kruidig-bitterige, zoete smaak en met als bijkomende troef dat zij alcoholarm en zelfs volledig alcoholvrij zijn. Haacht en Liefmans nemen alvast het voortouw in ‘spritz’-bier maar ook andere brouwerijen inspireren zich op kruidig-bitterzoete likeuren.
Aan de basis van het succesvolle Aperol Spritz ligt het Italiaanse aperitief Aperol dat in 1919 door de gebroeders Barbieri uit Padua werd gelanceerd na zeven experimenteren. Tot de ingrediënten ervan behoren naast zure sinaasappelen en rabarber medicinale kruiden zoals gentiaan en het tropische kina. Tussen beide wereldoorlogen was het aperitief populair in de regio Padua-Vanetië. Na de creatie van de Aperol Spritz-cocktail in de jaren ’50 nam het succes almaar toe om na de overname door Gruppo Campari in 2003 aan een wereldwijde opmars te beginnen. Dat de haast lichtgevende oranje tint van de verfrissende sinaasappelcocktail door velen wordt geassocieerd met een gevoelen van levensvreugde en blijheid draagt ongetwijfeld bij tot de stijgende verkoop ervan op zonnige terrassen. Met een omzetaandeel van 25% in 2025 is Aperol binnen Gruppo Campari zelfs tweemaal belangrijker geworden dan Campari zelf. Aperol heeft met zijn 11-12,5 %vol., afhankelijk van het land waar het wordt verkocht ook een lager alcoholgehalte dan de zowat 25 %vol. van Campari dat ook iets bitterder smaakt.
De terrassen veroveren
De voorbije zomer zagen brouwers alvast met lede ogen aan hoe Aperol Spritz onder meer de Belgische terrassen veroverde. Het imago ervan – ook al wordt de verkochte sinaasappelcocktail niet altijd met de originele Aperol Spritz en de aanbevolen Prosecco D.O.C. bereid – is ijzersterk en bekoort menig consument die ervoor kiest en die niet langer een bier bestelt.
Met ‘infused’-bieren die worden geblend met een distillaat (whisky, cognac, rum, calvados, jenever, …) zetten diverse brouwers de voorbije al in op bieren die aroma’s en smaken uit beide dranken combineerden tot een harmonieus geheel. De Belgische pionier daarvan was alvast Charles Leclef van Het Anker. Toen hij in 2015 startte met de whiskystokerij De Molenberg bracht hij ook Gouden Carolus Whisky Infused uit. Het was een logische stap want het moutbeslag waaruit de whisky werd gedistilleerd, was dat van een niet-gehopte Gouden Carolus Tripel. Het eindproduct, de Gouden Carolus Whisky, toevoegen aan Gouden Carolus Classic lag voor de hand om een ‘infused’-bier te creëren. Het project werd uiterst positief onthaald, waarna ook andere brouwers gelijkaardige ‘infused’-bieren zijn gaan ontwikkelen met uiteenlopende distillaten.


Bier met een vleugje bloedappelsien
Brouwerijen Haacht en Duvel Moortgat gaan nu in het offensief en stelden op Horeca Expo in Gent een ‘spritzbier’ voor. Haacht positioneert zijn Super 8 Blood Orange meteen in het segment van de alcoholvrije bieren (0,0 %vol.) en hoopt daarmee meteen jongere consumenten aan te spreken. Het bier wordt gemaakt met een zogenaamde ‘luie gist’ die de aanwezige suikers niet omzet in alcohol maar wel de specifieke aroma’s behoudt die tijdens de gisting worden opgewekt. Voor de Super 8 Blood Orange 0.0 wordt sap van bloedappelsienen zorgvuldig gedoseerd toegevoegd, wat enerzijds zorgt voor de typische kleur en anderzijds tekent voor een subtiele sinaassmaak. Daarin komt zelfs de zeste lichtjes naar boven wat het bier lichtje bitter en verfrissend maakt. Het is daardoor niet meteen een echt zoet alcoholvrij bier.
Naast Haacht waagt ook Duvel Moortgat zich aan een spritz-bier en dat wordt een Liefmans Orange Spritz die thans wordt getest met de bedoeling om er midden maart 2027 definitief mee op de markt te komen. Wellicht wordt het bier dan in zijn definitieve variante voorgesteld op de vakbeurs Horecatel in Marche-en-Famenne van 14 tot 17 maart. De Liefmans Orange Spritz wordt binnen het kader van de Liefmans Fruitesse-bieren waarin reeds een kriek- en een perzikvariante ‘on the rocks’ worden aangeboden. De Liefmans Orange Spritz zal worden aangeboden in een alcoholvrije variante en als een bier van 3,5 %vol.
Geïnspireerd door elixir en kruidenbitter
De ‘spritz’-trend zet zich evenwel niet alleen door in de creatie van bierige varianten op Aperol Spritz. Brouwers laten zich door de aansluitende en vaak onderliggende interesse voor kruidig-bitterige dranken ook inspireren tot het maken van nieuwe bieren die dankzij de gebruikte kruiden knipogen naar deze vaak als medicinale dranken ontstane likeuren.

Zo sloeg Antwerpse BrouwCompagne, bekend van Seefbier, de handen in mekaar met de stokers van F.X. De Beukelaer, bekend van zijn Elixir d’Anvers. Samen lanceerden zij ElixirBier, een blond bier van 8% vol. dat het zachtzoetige en kruidige van de befaamde elixir verenigt met een speciaal daarvoor ontwikkeld bier. In plaats van een infusie van de kruidenlikeur werd geopteerd voor een bier met een selectie van de kruiden die voor Elixir d’Anvers worden gebruikt. Om de smaakbeleving van Elixir d’Anvers in biervorm te brengen werden nieuwe mouten, hoppen en gist geselecteerd en werd vervolgens het maïschen van het wortbeslag erop afgestemd om het zachtzoete van elixir te bereiken. De kruiden die voor het elixir worden gebruikt, beïnvloedden niet alleen het aroma en het smaakprofiel van het bier maar ook de vergisting, waardoor de receptuur regelmatig werd bijgestuurd. Na goed een jaar experimenteren, was het ElixirBier klaar voor productie.
Brouwerij Broeder Jacob kiest dan weer voor een infusiemethode om Lazarus Jägerelixir (8,5 %vol.) uit te brengen. Een goudkleurig bier wordt verrijkt met een infusie van de legendarische Jägermeister. In het aroma ontwaar je toetsen van steranijs, kruidnagel en zoethout evenals een vleugje citrus. Het kruidige karakter past wonderwel bij dit bier. Hoewel het kruidige wat blijft hangen, is het bier alleszins mooi in balans.
Anderen, zoals (jenever-)stokerij en brouwerij Rubbens, kiezen dan weer voor een bier waarin kruiden uit het distillaat worden verwerkt. Zo kreeg Rubbens Blond (6,0 %vol.) zijn aromatisch neus en lichtjes bitterige afdronk dankzij het gebruik van paradijszaad en jeneverbes.