Mouterijgroep Boortmalt en brouwerij Huyghe pionieren
Delirium Tremens en het alcoholvrije Delirio zijn de eerste Belgische bieren die worden gebrouwen met CO2-negatieve mout. Dankzij het Pure Local-project van mouterijgroep Boortmalt en de samenwerking met de landbouwcoöperatieve Cultivaé zet brouwerij L. Huyghe een volgende stap in haar ambitie om de meest duurzame brouwerij van het land te worden.
Belgomalt, de lokale poot van de Belgische mouterijgroep Boortmalt, startte in 2019 met het Pure Local project vanuit haar ambitie om brouwgerst niet langer enkel in Frankrijk maar opnieuw in België te telen. Bovendien ziet landbouwcoöperatieve Cultivaé er mede op toe dat deze brouwgerst met toepassing van regeneratieve landbouwtechnieken geteeld wordt. Die technieken zorgen ervoor dat de bodem gezonder worden en onze biodiversiteit hersteld wordt. Verspreid over alle Belgische provincies participeren zo’n 120 landbouwers in het Pure Local programma.
De hoeveelheid Belgische gerst die wordt gemout blijft evenwel beperkt tot enkele procenten. Goed 97% van de brouwgerst die in België wordt gemout is afkomstig uit het buitenland, meestal uit Frankrijk en Scandinavië waar men beschikt over grotere teeltoppervlakten dan in België en dat leidt ook tot een meer homogene kwaliteit van de brouwgerst.
Toen het Pure Local-project in 2019 werd gestart, oogstte men amper 100 ton lokaal geteelde gerst. Vijf jaar later, in 2024, was dat al zo’n 4.000 ton. Dankzij de goede zomer kon in 2025 zo’n 9.000 ton kwalitatief goede brouwgerst worden geoogst.
-37 kg CO2 per geoogste ton gerst
“Wanneer brouwgerst op een conventionele wijze wordt verbouwd, wordt 183 kg CO2 per ton geoogste gerst uitgestoten. Bij regeneratieve teelt worden na de oogst bodem bedekkende gewassen, zoals zonnebloemen, klaver en de paars-blauwe facelia, geplant om het bodemleven en het humusgehalte te bevorderen. Ook wordt er organisch bemest en wordt de grond minimaal geploegd om de bodem te beschermen. De impact hiervan op de bodem is zeer groot. Onderzoek heeft aangetoond dat je in een hectare conventioneel geteelde gerst zo’n 500 kg. aardwormen aantreft die de ondergrond ‘irrigeren’ en verbeteren. Bij regeneratieve landbouw telt men tussen 5 en 7 ton aardwormen per hectare, of meer gevisualiseerd het gewicht van een Afrikaanse olifant”.
“In het oogstjaar 2024 hebben de Pure Local-landbouwers hierdoor gezamenlijk meer CO2 in de grond gestoken dan zij uitgestoten hebben. Hierdoor bedroeg de CO2-balans -37 kg CO2 per geoogste ton gerst”, rekent Alexander Hendrickx (Boortmalt) uit. “In vergelijking met de conventionele landbouw hebben wij samengeteld bijgevolg 220 CO2 niet uitgestoten en uit de atmosfeer gehaald”.
Klimaatneutraal vermouten
Dankzij de samenwerking die mouterij Boortmalt in 2024 gestart is met het Warmtenet Antwerpen Noord en het afvalverwerkingsbedrijf Indaver kunnen zij de CO2-negatief geteelde brouwgerst daarenboven klimaatneutraal vermouten. De restwarmte die vrijkomt bij Indaver wordt door een 12 kilometer lange pijpleiding naar de Boortmalt-site in de Antwerpse haven geleid. Die restwarmte vervangt de verbranding van aardgas voor de warmtevraag in het moutproces en vermijdt dus CO2 emissies.
Vervolgens wordt de gerstmout met een elektrisch aangedreven Volvo FH Aero Electric-vrachtwagen van Kristotrans in bulk vervoerd naar brouwerij L. Huyghe in Melle” met als resultaat de levering van mout met een negatieve CO2 voetafdruk.
Meest groene en duurzame brouwerij
“Met de ingebruikname van de nieuwe brouwzaal in 2011 hebben wij het tot onze ambitie gemaakt om met brouwerij Huyghe de meest groene en duurzame brouwerij van het land te worden”, zegt CEO Alain De Laet. “Sinds 2012 hebben wij daarvoor al 35 miljoen euro geïnvesteerd in het productieproces. Op dit ogenblik realiseren wij bijna de helft van onze energiebehoefte dankzij onze zonnepanelen en warmtekrachtkoppeling afkomstig van de waterzuivering. Op korte termijn vervangen wij de oudere zonnepanelen door nieuwe, meer efficiënte, exemplaren wat ons moet toelaten om vanaf 2026 te voorzien in 50% van onze energiebehoefte. Verder bestuderen wij de plaatsing van een achttal batterijen evenals de omschakeling van de warmtepompen. Ondertussen hebben wij het waterverbruik verminderd van 8,7 naar 2,6 liter om één liter bier te produceren. Bijna 70% van het afvalwater wordt gereinigd tot op drinkwaterkwaliteit en gebruikt voor reiniging van de installaties. Wij zijn de enige grotere brouwerij die het gebruikte water tot op dergelijke hoge schaal zuivert, en vanuit die optiek zijn wij dikwijls de inspirator voor andere brouwerijen. Je kan gerust besluiten dat brouwerij Huyghe in de scope 1 en 2 klimaatdoelen al zeer ver is gevorderd. Omdat wij de volgende jaren nog zo’n 50 miljoen euro investeren, hopen wij tegen 2035 ‘net zero’ te zijn en voor 80% zelfvoorzienend te kunnen zijn in onze energiebehoeften”.
Voor het nastreven van de scope 3 klimaatdoelstellingen moet je als organisatie gaan overleggen met je leveranciers en klanten om na te gaan in welke mate zij duurzaam ondernemen en initiatieven ter zake kunnen en willen nemen. De samenwerking die brouwerij Huyghe drie jaar geleden is gestart met Boortmalt om geleidelijk over te schakelen op klimaatneutraal gemoute gerst afkomstig uit de regeneratieve landbouwteelt is daarvan een voorbeeld.
Eerste Belgische bieren met CO2-negatieve mout
“Omdat Delirium Tremens (8,5 % vol.) en het alcoholvrije Delirio (0,3 % vol.) voortaan met CO2-negatieve mout worden gebrouwen, zetten wij een grote stap voorwaarts in de derde fase van de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties”, beklemtoont Alain De Laet. “In de eerste en tweede fase ligt de focus op de eigen productie en de energievoorziening. In de derde fase verminder je indirecte emissies in de waardeketen van je product door overleg met leveranciers en klanten”.
“In 2021 was brouwerij L. Huyghe de eerste grote Belgische brouwerij die zich engageerde in het Pure Local-project van Belgomalt. Door te brouwen met regeneratief geteelde Belgische gerst, die klimaatneutraal wordt gemout, zero-emissie naar ons wordt vervoerd en hier in Melle zo duurzaam als mogelijk wordt verwerkt, zijn Delirium Tremens en Delirio de eerste in België gebrouwen bieren met CO2-negatieve mout”.
“Omgerekend gebruiken wij voor het brouwen van Delirium Tremens en Delirio zo’n 1.500 ton gerstmout, wat neerkomt op één derde van de hoeveelheid mout die wij jaarlijks aankopen. Dankzij het vakmanschap van Boortmalt is deze CO2-negatieve gerstmout kwalitatief evenwaardig aan de mout die wij voordien gebruikten. Naar aroma en smaak zal je bijgevolg geen verschillen opmerken bij het genieten van een Delirium Tremens of een Delirio maar je draagt wel mee bij tot een stukje klimaatverbetering”, aldus nog CEO Alain De Laet.
Is brouwerij Huyghe alsnog de grootste brouwerij die CO2-negatieve mout verwerkt in twee bieren, dan noteert mouterijgroep Boortmalt ondertussen van andere Belgische brouwerijen ook al diverse bestellingen voor mout afkomstig van lokaal, regeneratief geteelde gerst uit het Pure Local-project.
