Het geslacht van een woord en de juiste meervoudsvorm bepalen hoe je een bier correct bestelt. In de Gaume-streek weten ze hoe het moet.
Het juiste geslacht van een woord, de correcte meervoudsvorm en grammatica-regels spelen je meermaals parten in een andere taal. Nooit gedacht dat je daarmee rekening moet houden wanneer je een specifiek bier wil bestellen, en dan nog wel een trappistenbier. In de Gaume-streek, waarin zich de abdij en brouwerij van Orval bevindt, weet men er alles over. Zelfs de Académie Française heeft zich erover gebogen, net zoals diverse linguïsten.
Met een mondje Frans ben je geneigd om zoals een meerderheid van Franstaligen ‘une Orval’, ‘deux Orval’, ‘trois Orval’ te bestellen, maar zo hoort het niet. Normaal zou je ‘une Orval’ (6,2 %vol.) vragen omdat het een ingekorte versie is van ‘une bière Orval’ net zoals je ‘une Rochefort’ zou vragen. Maar, in de Gaume vraag je ‘un Orval’ omdat de naam verwijst naar de legende waarin gravin Mathilde van Toscane heeft gezegd te vertoeven in ‘un val d’or’, waarvan de naam Orval is afgeleid. Omdat ‘val’ (vallei) mannelijk is, bestel je bijgevolg ‘un Orval’.
Als je in de nabij de abdij gelegen Auberge A l’Ange Gardien kiest voor het lichtere refterbier (4,5 % vol.), de zogenaamde ‘groene Orval’, dan bestel je ‘une petite bière’. Vragen naar ‘une Orval verte’ is fout, want het moet ‘un Orval vert’ zijn omdat de merknaam komt van ‘un val d’or’.
Grammaticaal ook opletten wanneer je meerdere Orval wil bestellen en je ‘des Orval’ vraagt omdat het een onveranderlijke eigennaam is net zoals een familienaam of merknaam. In de Gaume bestelt men evenwel ‘des Orvaux’ of ‘des Orvaulx‘ (zoals in de naam van de gelijknamige Confrerie Les Sossons d’Orvaulx) omdat het een typisch lokaal product is waarvan de eigennaam een geografische oorsprong heeft, net zoals menig Franse kaas een herkomstnaam heeft. Overeenkomstig de grammatica-regels, opgesteld door Maurice Grevisse in Le Bon Usage, wordt de gewone meervoudsvorm gebruikt. Je moet bijgevolg ‘des Orvaux’, ‘deux Orvaux’, ‘trois Orvaux’ bestellen net zoals ‘un cheval’ (paard) in het meervoud ‘des chevaux’ wordt.
Een gelijkaardig probleem met betrekking tot het geslacht van een zelfstandig naamwoord situeert zich in het Frans ook voor lambiek. In België bestelt men ‘un lambic’, in Frankrijk wordt dat ‘une lambic’.
