De ster van de brouwer

Facebook
X
LinkedIn
WhatsApp

De rode ster staat niet alleen symbool voor het communisme, zij komt ook voor in het logo van Stella Artois, Heineken, Sapporo en andere biermerken.

Het rode pentagram met opwaarts gerichte punt wordt veelvuldig gebruikt in logo’s en beeldmerken allerhande. Meestal wordt de in 1917 door het Rode Leger gebruikte ster gelinkt aan het communisme, waarbij de vijf punten verwijzen naar de vijf vingers aan de hand van een arbeider.
Waarom vind je die ‘communistische’ rode ster dan terug in het logo van onder andere Heineken, Sapporo en Estrella Damm? In andere kleuren tref je de vijfpuntige ster aan op flesjes Star Light (Haacht) of Newcastle Brown Ale (Scottish&Newcastle, Heineken) terwijl Bavaria en Stella Artois een dubbele vierpuntige ster tonen. Estrella Galicia houdt het dan weer op een zespuntige ster.
En dat hexagram knoopt perfect aan bij de geschiedenis van bier. In de middeleeuwen was dit de brouwersster die werd uitgehangen wanneer er opnieuw vers bier te verkrijgen was; aan de gevels van sommige Duitse brouwerijen vind je die brouwersster of ‘zoigl’ nog terug.
Het snijvlak van de twee driehoeken symboliseert het mystieke van de alchemie waarin het brouwproces zich voltrok. Terwijl de drie punten van één driehoek verwijzen naar vuur, water en lucht, duiden de drie punten van de andere driehoek op water, gerst en hop; gist was nog niet bekend als ‘grondstof’.
Later werd de middeleeuwse ster herleid tot een pentagram. Van de vijf punten verwijzen er vier naar de grondstoffen – water, gerst, hop en gist – terwijl de vijfde punt de magie van het brouwen en het vakmanschap van de brouwer symboliseert.
Heineken vertoonde de ster al op etiketten uit 1883 maar het was Freddy Heineken die in 1931 besliste om de ster rood te kleuren om het merkbeeld beter zichtbaar te maken. Mogelijk inspireerde hij zich daarvoor op de vijfpuntige rode ster van het eerste Stella-etiket (1926), die later werd gewijzigd in de achtpuntige kerstster.
Omdat de vijfpuntige rode ster van Heineken in de Verenigde Staten tijdens de Koude Oorlog mogelijk kon worden geassocieerd met communistische sympathieën werd het logo vanaf 1951 tijdelijk vervangen door een windmolentje, later gevolgd door een witte ster met een rood lijntje eromheen. Na de val van het communisme pakt Heineken vanaf 1991 weer volop uit met de rode ster. In 2017 werd er nog even gevreesd voor de rode ster toen de Hongaarse premier Victor Orban komaf maakte met alle totalitaire en communistische symbolen van weleer en ook de Heineken-ster in het vizier nam.