Is St. Bernardus Abt 12 nu hetzelfde als Trappist Westvleteren 12? Deze vraag duikt regelmatig op maar het antwoord is eenduidig.
Voor de aangehaalde verwantschap tussen beide bieren, en dan gaat het meestal om de Trappist Westvleteren 12 en de St. Bernardus Abt 12, moet je de geschiedenis induiken. In de periode tussen de beide wereldoorlogen moderniseerden de monniken van de Sint-Sixtusabdij in Westvleteren hun brouwerij en vergrootte ook het commerciële succes van hun bieren. In 1941 riep de nieuwe abt Dom Gerardus de verregaande commercialisering een halt toe omdat het klooster te veel een annex van de brouwerij was geworden. Voortaan zou er alleen nog voldoende bier worden gebrouwen om de abdij in stand te houden. Men zou het Sint-Sixtus-trappistenbier, zoals het toen nog heette, alleen nog kunnen proeven en kopen in de tegenover de abdij gelegen herberg In De Vrede. Aan de abdijpoort werd het bier nog uitsluitend verkocht aan particulieren.
Gelijktijdig werd een overeenkomst gesloten met de kaasmakerij van Evariste Deconinck uit Watou dat zij het bier vanaf 1946 volgens het recept van de monniken mochten brouwen en commercialiseren. In 1959 liet Evariste Deconinck zijn kaasmakerij over aan derden en focuste hij op het brouwen van ‘zijn’ Sint-Sixtus-trappistenbier. Na een uitspraak in 1962 van de Handelsrechtbank van Gent werd de vermelding ‘Trappist’ vervangen door ‘Abdijbier Sint-Sixtus’. In hetzelfde jaartal werd het samenwerkingscontract tussen de abdij en de brouwerij Sint-Bernardus met 30 jaar verlengd. Tot 1992 bestonden er bijgevolg twee Sint-Sixtus-bieren naast mekaar: het originele, in de Sint-Sixtusabdij gebrouwen trappistenbier en het commercieel wijd verspreide Sint-Sixtus-abdijbier dat door Sint-Bernardus werd geproduceerd.
Toen de trappistenabdijen in 1992 gezamenlijk het logo Authentic Trappist Product lanceerden, werd de samenwerking met Sint-Bernardus stopgezet. Een authentiek trappistenbier wordt immers binnen de abdijmuren gebrouwen, onder toezicht van de monniken en de opbrengst uit verkoop gaat naar de abdijgemeenschap. In lijn met de andere trappistenbieren wijzigde de Sint-Sixtusabdij de merknaam van haar bieren in Trappist Westvleteren, net zoals andere merknamen verwijzen naar de plaats waar de abdij is gevestigd.
Brouwerij Sint-Bernardus heeft toen het beeldmerk van zijn Sint-Sixtus-etiketten licht aangepast en heeft zijn bieren de nieuwe naam Sint-Bernardus gegeven. Aanvankelijk gebruikte de brouwerij nog het wapenschild van de abdij op het etiket en werd ook het adres Trappistenweg geaccentueerd maar een vonnis van 9 februari 1997 van de toenmalige rechtbank van Koophandel in Ieper maakte daaraan een einde.
Ondertussen verschillen niet alleen de gistculturen en de recepturen van Trappist Westvleteren en St. Bernardus, ook de brouwinfrastructuur werd gerenoveerd met een volledig nieuwe brouwzaal bij St. Bernardus en een nieuwe afvullijn, gistkamer en nagisting in Westvleteren. Er is bijgevolg geen enkele overeenkomst meer tussen beide bieren; dat neemt niet weg dat elkeen focust op kwaliteitsvolle bieren. De Trappist Westvleteren die aan de abdijpoort en in In de Vrede werd en wordt verkocht, wordt nog steeds binnen de abdijmuren gebrouwen. Wil je dat bier kopen dan moet je dat in de horecazaak of via de webshop doen.
